Nhạc Lý Căn Bản dành cho DJ (phần 1)




ÂM THANH LÀ GÌ?

Âm Thanh là những tiếng động do các vật thể va chạm với nhau mà tai chúng ta nghe được.
Nói cách khác,âm thanh là một trong những hiện tượng vật lý được tạo ra do chấn động.Vật gây ra chấn động tạo ra âm thanh được gọi là nguồn âm.
Những tiếng động chúng ta thường nghe trong cuộc sống như:tiếng xe chạy,tiếng mèo kêu,tiếng xào xạc của gió,tiếng tíc tắc của đồng hồ..
Khi nghe tiếng động,các dây thần kinh âm thanh tai người sẽ cảm nhận theo hướng khó chịu hoặc dễ chịu.Tuy nhiên k phải âm thanh nào cũng có khả năng làm chất liệu cho âm nhạc.

ÂM NHẠC LÀ GÌ?
 Âm nhạc là một môn nghệ thuật phối hợp âm thanh theo những quy luật nhất định.
Âm nhạc bắt nguồn từ những âm thanh trong cuộc sống,nó phản ánh những tình cảm của con người.
Âm thanh có cao độ rõ ràng,có giai điệu và nhịp điệu,những âm thanh đó gọi là có tính nhạc,chúng có 4 tính chất sau:
-Cao độ (Hauter):Mức độ trầm bổng của âm thanh,Nốt cao, nốt thấp. Cao độ có rất nhiều vấn đề (quãng → thang âm, các cách gọi khác là giọng, scale... ↔  hợp âm) VD:tiếng chuông chùa trầm ấm.
-Trường độ (Durée):Mức độ ngắn dài,Nốt dài, nốt ngắn (..., nốt trắng, nốt đen, nốt móc đơn,...) VD:tiếng đồng hồ tíc tắc. Khi các nốt nhạc có trường độ, kết hợp với nhau theo những sự lựa chọn nhất định; quy mô, quy định,... nhất định thì trở thành TIẾT TẤU. Tiết tấu phải khớp với... “Nhịp và phách” .Trường độ (nói chung) và tiết tấu (nói riêng) liên quan đến một sự cố định về mặt thời gian. Thời gian có 60s là 1 phút... Lấy cái này làm cơ sở  : Nếu mỗi giây đập một phách thì gọi là “Tốc độ = 60 (Tempo = 60)” “Tempo = 120” nghĩa là “mỗi giây đập 2 phách” (nhanh hơn), ngược lại “Tempo = 30” nghĩa là “mỗi giây đập 0,5 (nửa) phách” hiểu cách khác là “hai giây đập một phách” (chậm hơn)... cứ thế mà tính (tương đối với các số liệu lẻ, VD Tempo = 57, Tempo = 48,...). Ta sẽ có những “chỉ số tốc độ” Người ta gọi đó là “nhịp độ”. Ở đây tránh hiểu lầm "Tempo (tốc độ)" với "trường độ". "Tốc độ" là "độ nhanh chậm" của mỗi phách, còn "trường độ" sẽ tính ra "với tốc độ đó thì tổng thời gian để đập hết y phách sẽ là bao nhiêu"



-Cường độ (Intensité):Mức độ mạnh nhẹ của âm thanh,Kêu mạnh, kêu nhẹ. Ký hiệu mạnh nhẹ: p là nhẹ, f là mạnh, pp nhẹ hơn p, ff mạnh hơn f...  VD: tiếng thác,suối chảy.

Phân loại cường độ: Có 2 cách phân định cường độ

Cường độ cố định: là cường độ được qui định trước theo nguyên tắc "Phách đầu mạnh,phách cuối nhẹ", mà không cần để ý đến giai điệu cũng như ý nghĩa của nó.
Cường độ diễn cảm: là cường độ do tiết tấu hoặc do ý nghĩa lời ca gợi ý. Chính loại cường độ nầy mới tạo "hồn" cho âm nhạc. Cần học phân tích tiết tấu thì mới biết phân phối cường độ sao cho phù hợp với từng dấu nhạc, từng nét, từng vế, từng câu, từng đoạn, từng bài nhạc

-Âm sắc (Timbre):có thể có những âm thanh giống nhau về Cao độ,Trường độ,Cường độ nhưng chúng khác nhau về âm sắc,Sắc thái của âm thanh (đàn này kêu khác với đàn khác, đánh đàn - bấm phím đàn kiểu này khác bấm phím đàn kiểu khác...). Rất nhiều thứ có thể "quy về" yếu tố này..., đây là một cái nhìn khá rộng... Nhưng đại loại là: Đàn này kểu khác đàn khác,...VD: cùng một cao độ nhưng giọng nữ và nam khác nhau.
Ban đầu con người ta dùng 4 tính chất trên của âm thanh một cách tự phát như để gọi trâu về chuồng người ta dùng tiếng tù và…để giải trí trong hội hè người ta reo hò..
và từ những công việc trong cuộc sống,âm nhạc đã hình thành và phát triển


NHỊP

Khi nghe một bản nhạc hay một bài hát, ta thường thấy cách một khoảng thời gian đều nhau nào đó có một tiếng đệm mạnh (hay một tiếng trống đệm theo). Khoảng thời gian đều nhau giữa tiếng mạnh trước với tiếng mạnh sau gọi là nhịp.
Để phân biệt nhịp nọ với nhịp kia người ta dùng một vạch thẳng đứng trên khuông nhạc gọi là vạch nhip.


- Khoảng cách giữa 2 vạch nhịp gọi là ô nhịp hoặc nhịp trường canh.
- Khi kết thúc 1 đoạn nhạc hay thay đổi khoá nhạc, thay đổi nhịp, người ta dùng 2 vạch nhịp, gọi là vạch kép.ịp.


- Chấm dứt bài nhạc người ta dùng vạch kết thúc bao gồm 1 vạch bình thường và 1 vạch đậm hơn ở phía ngoài.


PHÁCH

Trong mỗi nhịp (ô nhịp hay nhịp trường canh) lại chia ra nhiều quãng thời gian đều nhau nhỏ hơn gọi là phách.
Mỗi nhịp đều có phách mạnh, phách nhẹ. Phách mạnh bao giờ cũng nằm ở đầu ô nhịp. Nhờ có phách mạnh, phách nhẹ ta mới phân biệt được các loại nhịp khác nhau.
Số lượng phách trong mỗi ô nhịp tuỳ thuộc vào số chỉ nhịp.

Phách có thể chia ra làm nhiều phần nhỏ hơn một nốt nhạc hoặc có thể có nhiều phách trong một hình nốt nhạc.
Ví dụ: 
Trong nhịp 4/4, một phách có thể bằng một hình nốt đen hoặc 2 hình nốt đơn hoặc 4 hình nốt móc kép…; một hình nốt tròn có 4 phách, một hình nốt trắng có 2 phách… (cụ thể sẽ nói rõ hơn trong phần Số chỉ nhịp)


SỐ CHỈ NHỊP

Số chỉ nhịp ghi đầu bản nhạc, sau khoá nhạc và chỉ ghi một lần ở khuông nhạc đầu tiên (trừ trường hợp có sự thay đổi nhịp)
Số chỉ nhịp trông giống như một phân số
-Số ở trên biểu thị số phách có trong mỗi ô nhịp.
-Số ở dưới biểu thị độ dài của mỗi phách là bao nhiêu (tương ứng với hình nốt nào)

*Một số loại nhịp thông dụng:
-Nhịp 2/4:
Nhịp 2/4 trong mỗi ô nhịp có 2 phách, mỗi phách có độ dài bằng 1 hình nốt đen (mỗi ô nhịp có hai hình nốt đen)


-Nhịp 3/4:
Nhịp 3/4 trong mỗi ô nhịp có 3 phách, mỗi phách có độ dài thời gian bằng một hình nốt đen (mỗi nhịp có 3 hình nốt đen…)


-Nhịp 3/8:
Nhịp 3/8 trong mỗi ô nhịp có 3 phách, mỗi phách bằng 1 hình nốt móc đơn. (mỗi nhịp có 3 hình nốt móc đơn)


-Nhịp 6/8:
Nhịp 6/8 trong mỗi ô nhịp có 6 phách, mỗi phách bằng 1 nốt móc đơn. (mỗi nhịp có 6 hình nốt móc đơn)


*Những nhịp có số bên dưới là 4: độ dài của phách là nốt đen.


*Những nhịp có số bên dưới là 8: độ dài của phách là nốt móc đơn.


TÓM LẠI:

Ghi là "Nhịp 4/4" nghĩa là "mỗi ô nhịp có 4 phách, mỗi phách được tính là 1 nốt đen (1/4 nốt tròn)"

"Nhịp 6/8" nghĩa là "mỗi ô nhịp có 6 phách, mỗi phách được tính là 1 nốt móc đơn (1/8 nốt tròn)" Nhịp 32/44 hay 28/32,..., cũng tính như vậy.

ps: kỳ 2, phân biệt gam, hợp âm  và cách chọn hợp âm khi set list " Tại sao DJ hay producer cần phải biết Gam và hợp âm ? vì một bài nhạc khi làm ra bao giờ cũng có một hợp âm chính. Căn cứ vào đó DJ sẽ chọn những bài tiếp theo phù hợp hợp âm để mix cho được trơn tru và dễ nghe. Xét về mặt khoa học việc này sẽ giúp dòng nhạc luôn chảy đúng mạch. Tuy nhiên, khoa học vẫn chỉ dừng lại ở mức tương đối, kỹ thuật của DJ vẫn là lựa chọn hàng đầu. Bằng kinh nghiệm lâu năm một DJ sẽ biết set cho minh một list như thế nào là hay nhất trong từng trường hợp cụ thể. Như xét theo khía cạnh khác thì việc này sẽ giúp ích rất nhiều cho những DJ trẽ mới ra nghề set cho mình một list nhạc khoa học và hay hơn."

Nguồn : tapchidj.com

0 nhận xét:

Đăng nhận xét